Cronfa Cymunedol Liverpool Bay CCS Cyfyngedig

Cliciwch isod i wylio ein fideos cam-wrth-gam, cael mynediad at ganllawiau, a darllen ein Cwestiynau Cyffredin i’ch helpu i wneud cais drwy ein Hwb Grantiau.

Cliciwch isod i drefnu galwad gyda un o’n Swyddogion Grantiau.

Sefydlwyd y Gronfa Budd Cymunedol gan Liverpool Bay CCS Cyfyngedig (LBCCS) i ddarparu buddsoddiad hirdymor mewn cymunedau sy’n cynnal seilwaith Dal a Storio Carbon Bae Lerpwl. Darperir y Gronfa mewn partneriaeth â’r Cheshire Community Foundation a Sefydliad Cymunedol Cymru, ac mae’n cydnabod y rôl bwysig y mae cymunedau lleol yn ei chwarae mewn cefnogi seilwaith sydd o bwys cenedlaethol ac mae’n ceisio sicrhau eu bod yn cael budd o fuddsoddiad ystyrlon a pharhaol.    

Mae’r Gronfa Cymunedol wedi cael ei sefydlu fel rhaglen pedair blynedd i ddechrau gyda (2026–2029), ac mae’r canllaw hwn yn berthnasol i Flwyddyn Gyntaf y rhaglen.  

Bydd y rhaglen yn cefnogi sefydliadau elusennol a rhai dim er elw sy’n cyflawni prosiectau sy’n creu buddion parhaol i bobl a lleoedd lleol drwy addysg, gwella’r amgylchedd a dathlu treftadaeth leol. 

Mae Liverpool Bay CCS Cyfyngedig (LBCCS) yn datblygu Seilwaith Trawsgludo a Storio Carbon Deuocsid fel rhan o Glwstwr Datgarboneiddio Diwydiannol Hynet yng Ngogledd-orllewin Lloegr. Bydd y prosiect yn chwarae rôl bwysig mewn cefnogi trosglwyddiad y DU i sero net drwy alluogi i allyriadau carbon deuocsid gan ddiwydiant gael eu trawsgludo a’u storio’n barhaol o dan Fae Lerpwl.   

Ochr yn ochr â’i fuddion amgylcheddol, mae’r prosiect yn cynrychioli buddsoddiad hirdymor arwyddocaol yn y rhanbarth. Yn ystod ymgynghoriad cyhoeddus, roedd cefnogaeth gref dros sefydlu Cronfa Budd Cymunedol i sicrhau bod cymunedau sy’n ei gynnal yn profi buddion parhaol yn sgil y seilwaith hwn sydd o bwys cenedlaethol.  

Felly, sefydlwyd Cronfa Budd Cymunedol Liverpool Bay CCS Cyfyngedig fel rhaglen pedair blynedd (2026–2029) i gefnogi prosiectau sy’n cryfhau cymunedau, yn gwella’r amgylchedd lleol, ac yn dathlu treftadaeth leol. 

Dros fywyd y rhaglen, mae’r Gronfa’n anelu at wneud yr hyn a ganlyn: 

• cryfhau gwydnwch cymunedol drwy fentrau dan arweiniad lleol;
• hyrwyddo stiwardiaeth amgylcheddol a gwelliannau i fannau naturiol lleol;
• cynyddu cyfleoedd ar gyfer addysg, datblygu sgiliau a dysgu;
• dathlu, gwarchod a gwella diwylliant a threftadaeth leol; ac
• annog cyfranogiad cymunedol wrth greu etifeddiaeth barhaol i gymunedau sy’n cynnal seilwaith Liverpool Bay CCS.

Bydd Cronfa Budd Cymunedol Liverpool Bay CCS Cyfyngedig yn buddsoddi mewn prosiectau sy’n sicrhau buddion gweladwy i gymunedau ledled Swydd Gaer a Sir y Fflint, gan helpu i greu sylfaen ar gyfer newid cadarnhaol tymor hwy. Dylai’r prosiectau arddangos yn glir sut y maent yn ymateb i angen lleol a nodwyd wrth gyfrannu at un neu fwy o blith tri thema’r rhaglen sy’n cael blaenoriaeth. 

Bydd y rhaglen hon yn dyrannu cyllid yn y meysydd a ganlyn drwy Sefydliad Cymunedol Cymru a’r Cheshire Community Foundation. Os oes ydych yn byw yn Sir Gaer, ewch i wefan Cheshire Community Foundation.

Bydd ceisiadau’n cael eu derbyn gan sefydliadau sy’n gweithio o fewn Sir y Fflint. Fodd bynnag, mae’n bosibl y rhoddir blaenoriaeth i waith sy’n cael ei gyflawni ar gyfer cymunedau yn y wardiau canlynol:

Prosiectau Addysg 

Rydym yn croesawu prosiectau sy’n gwella cyfleoedd addysgol, yn cynyddu gwybodaeth a sgiliau, yn ysbrydoli cenedlaethau’r dyfodol neu’n cefnogi dysgu gydol oes o fewn cymunedau lleol. Gall y prosiectau gynnwys, er enghraifft: 

• Clybiau dysgu a gwaith cartref ar ôl ysgol. 
• Dysgu i oedolion, cynhwysiant digidol neu raglenni sgiliau sylfaenol. 
• Gweithgareddau STEM, y celfyddydau, cerddoriaeth neu addysg greadigol. 
• Gweithdai addysg gyrfaoedd, mentora neu gyflogadwyedd i bobl ifanc. 
• Llyfrgelloedd cymunedol, rhaglenni darllen neu brosiectau llythrennedd. 
• Addysg llythrennedd ariannol, llesiant neu sgiliau bywyd. 
• Prosiectau dysgu sy’n pontio’r cenedlaethau sy’n dod â grwpiau oedran gwahanol ynghyd. 

Bydd ceisiadau llwyddiannus yn arddangos sut y bydd y prosiect yn creu canlyniadau addysgol ystyrlon ac yn darparu buddion parhaol i’r cyfranogwyr a’r gymuned ehangach.  

Edrych ar ôl yr Amgylchedd Lleol 

Rydym yn chwilio am brosiectau sy’n gwarchod, yn gwella neu’n dathlu’r amgylchedd naturiol ac yn gwella ansawdd mannau gwyrdd lleol i gymunedau. Gall y prosiectau gynnwys, er enghraifft:   

• Creu neu wella gerddi, perllannau neu randiroedd cymunedol. 
• Gwaith cadwraeth bywyd gwyllt, gwella bioamrywiaeth neu fentrau peillio. 
• Gwaith cadwraeth afonydd, camlesi, coetiroedd neu barciau a gweithgareddau tacluso. 
• Prosiectau sy’n gwella mynediad cyhoeddus i fannau gwyrdd, llwybrau cerdded neu lwybrau natur. 
• Ymgyrchoedd ailgylchu cymunedol, lleihau gwastraff neu ymwybyddiaeth amgylcheddol. 
• Prosiectau gwyddoniaeth dinasyddion sy’n annog pobl leol i fonitro a gwarchod bywyd gwyllt. 
• Rhaglenni gwirfoddoli yn yr awyr agored sy’n gwella mannau naturiol lleol. 

Dylai’r ymgeiswyr egluro sut y bydd eu prosiect yn cyfrannu tuag at wella’r amgylchedd, bioamrywiaeth, ymgysylltiad cymunedol â natur neu fynediad gwell i fannau naturiol.  

Dathlu Treftadaeth a Diwylliant Lleol 

Rydym yn dymuno cefnogi prosiectau sy’n dathlu, gwarchod neu hyrwyddo treftadaeth, diwylliant a hunaniaeth unigryw cymunedau lleol. Gall y prosiectau gynnwys, er enghraifft: 

• Arddangosfeydd treftadaeth gymunedol, gwyliau neu ddigwyddiadau diwylliannol.
• Prosiectau sy’n cofnodi a gwarchod hanes lleol drwy hanes ar lafar, archifau neu gasgliadau digidol. 
• Prosiectau celfyddydau, crefftau, cerddoriaeth neu berfformio traddodiadol. 
• Gweithgareddau sy’n dathlu diwylliannau a hunaniaethau amrywiol o fewn y gymuned leol. 
• Prosiectau addysg treftadaeth i ysgolion neu grwpiau cymunedol. 
• Mentrau amgueddfeydd neu gymdeithasau hanes lleol cymunedol.
• Prosiectau sy’n gwella’r mynediad i dreftadaeth leol drwy lwybrau cerdded, byrddau dadansoddi neu adnoddau digidol. 

Dylai ceisiadau arddangos sut y bydd y prosiect yn cryfhau hunaniaeth cymunedol, yn cynyddu cyfranogiad mewn gweithgareddau diwylliannol neu’n diogelu treftadaeth leol i genedlaethau’r dyfodol.  

Nid oes angen i brosiectau gydweddu ag un thema yn unig a gallant arddangos buddion ar draws mwy nag un maes blaenoriaeth.  

Dylai’r ymgeiswyr egluro’r hyn a ganlyn yn glir: 

• yr angen y bydd y prosiect yn ei ddiwallu;
• pwy fydd yn cael budd;
• y gweithgareddau a ddarperir;
• y gwahaniaeth y bydd y prosiect yn ei wneud i’r gymuned leol;
• sut y bydd buddion y prosiect yn parhau y tu hwnt i oes y grant lle y bo’n briodol. 

Bydd y Gronfa Budd Cymunedol yn cefnogi prosiectau sy’n parhau hyd at 12 mis sy’n darparu buddion clir a mesuradwy i gymunedau lleol. Bydd y prosiectau llwyddiannus: 

• yn darparu gweithgareddau sy’n creu budd cadarnhaol a pharhaol i gymunedau lleol;
• yn arddangos bod y gymuned yn chwarae rhan gref yn nyluniad a chyflawniad y prosiect;
• yn darparu gwerth am arian a chynllun cyflawni realistig a chyraeddadwy;
• yn cyfrannu tuag at gymunedau cryfach, iachach a mwy gwydn;
• yn arddangos sut y mae’r prosiect yn alinio ag un neu fwy o themâu y rhaglen sy’n cael blaenoriaeth;
• â threfniadau clir ar gyfer rheoli’r prosiect a chyflawni’r canlyniadau a fwriedir;
• yn arddangos sut y bydd cyllid grant yn gwneud gwahaniaeth ystyrlon i sefydliad a’r cymunedau y mae’n eu gwasanaethu. 

Sut fydd y rhaglen yn cyflawni hyn? 

Rydym yn croesawu ceisiadau yn arbennig sy’n gwneud yr hyn a ganlyn: 

• annog gweithio mewn partneriaeth;
• ymgysylltu â gwirfoddolwyr a phreswylwyr lleol;
• gwella mynediad at gyfleoedd ar gyfer cymunedau sydd wedi’u tangynrychioli;
• creu amgylchedd cynaliadwy neu asedau cymunedol;
• gadael etifeddiaeth gadarnhaol sy’n estyn y tu hwnt i’r cyfnod ariannu. 

Mae grantiau o hyd at £20,000 ar gael ar gyfer prosiectau sy’n darparu budd cymunedol clir o fewn Swydd Gaer neu Sir y Fflint. 

Rhaid i’r prosiectau sicrhau’r hyn a ganlyn: 

• Eu bod yn cyflawni canlyniadau ar gyfer o leiaf un o’r tri phrif thema: 
• Prosiectau Addysgol 
• Edrych ar ôl yr amgylchedd 
• Dathlu Treftadaeth a Diwylliant Lleol 

• Eu bod wedi’u cwblhau o fewn 12 mis ar ôl derbyn y grant; 
• Bod ganddynt amserlen gyflawni glir; 
• Eu bod yn cynnwys cyllideb realistig a chymesur; 
• Eu bod yn arddangos sut y bydd yr arian yn cael ei wario yn ystod cyfnod y prosiect. 
• Eu bod o fudd i bobl sy’n byw o fewn un o’r ardaloedd daearyddol a restrir uchod. 

Disgwylir y bydd tua chwech neu saith grant yn cael eu rhoi bob blwyddyn o fewn Sir Gaer a chwech neu saith o fewn Sir y Fflint, er y bydd y nifer terfynol yn dibynnu ar faint ac ansawdd y ceisiadau a ddaw i law. 

Gall y cyllid gyfrannu tuag at gostau uniongyrchol cyflawni prosiectau cymwys. 

Ni fydd y rhaglen yn cefnogi’r hyn a ganlyn: 

• prosiectau sy’n hyrwyddo credoau gwleidyddol neu grefyddol; 
• ceisiadau a wneir ar ran unigolion; 
• gweithgareddau y bwriedir iddynt adeiladu cronfeydd wrth gefn neu warged sefydliadau; 
• costau staffio parhaus lle nad oes cyllid cynaliadwy yn y dyfodol wedi’i nodi; 
• cerbydau, eitemau trydanol neu gostau gweithredu parhaus eraill heb dystiolaeth y byddant yn hunangynhaliol ar ôl cyfnod y grant. 
• gwaith a wnaed eisoes, neu a fydd wedi ei wneud erbyn amser rhoi’r grant.  

Croesawir ceisiadau gan sefydliadau elusennol a rhai dim er elw sy’n cyflawni gofynion cymhwyster safonol y Cheshire Community Foundation neu Sefydliad Cymunedol Cymru, gan ddibynnu ar yr ardal y bydd y prosiect yn cael ei gyflawni ynddi. 

Rhaid i’r ymgeiswyr sicrhau’r hyn a ganlyn: 

• eu bod yn elusen gofrestredig neu’n sefydliad dim er elw a gydnabyddir gyda dogfen lywodraethu briodol; 
• eu bod yn cyflawni prosiectau sy’n dod â budd i gymunedau o fewn Swydd Gaer neu Sir y Fflint; 
• eu bod yn arddangos y capasiti a’r profiad i gyflawni’r prosiect arfaethedig yn llwyddiannus; 
• eu bod yn darparu cynllun prosiect clir a chyllideb realistig; 
• eu bod yn cydymffurfio â gofynion cymhwyster safonol y Sefydliad Cymunedol perthnasol. 

Rhaid i brosiectau sicrhau budd cyhoeddus clir a’u bod yn alinio ag un neu fwy o flaenoriaethau’r rhaglen. Ni fydd sefydliadau sy’n derbyn cyllid drwy’r rhaglen hon fel arfer yn gymwys i gyflwyno cais arall o fewn 12 mis o ddiwedd eu grant.  

Meini prawf asesu 

Bydd yr holl geisiadau cymwys yn cael eu hasesu gan y Sefydliad Cymunedol perthnasol ar sail i ba raddau y maent yn cyflawni amcanion a blaenoriaethau Cronfa Budd Cymunedol Liverpool Bay CCS Cyfyngedig. 

Bydd ceisiadau’n cael eu hystyried yn erbyn y meini prawf a ganlyn: 

• Y graddau y mae’r prosiect yn alinio ag un neu fwy o dri phrif themâu’r rhaglen. 
• Yr angen a nodwyd ar gyfer y prosiect o fewn y gymuned leol. 
• Y buddion a ragwelir ac effaith barhaol y gweithgareddau arfaethedig. 
• Gallu a chapasiti’r sefydliad i gyflawni’r prosiect yn llwyddiannus. 
• Ansawdd y cynllun cyflawni arfaethedig a chyllideb y prosiect. 
• Gwerth am arian a’r defnydd effeithlon o gyllid grant. 
• Cynaliadwyedd y prosiect ac unrhyw etifeddiaeth barhaol y tu hwnt i’r cyfnod cyllido, lle y bo’n briodol. 

Gallai Sefydliadau Cymunedol Cymru ofyn am eglurhad pellach gan ymgeiswyr yn ystod y broses asesu lle y bo angen. Bydd ceisiadau cymwys yn cael eu hasesu yn erbyn y meini prawf cyllido a gyhoeddwyd. Bydd penderfyniadau cyllido yn cael eu cyfleu erbyn diwedd mis Chwefror 2027. Yn dibynnu ar nifer y ceisiadau a dderbynnir, mae’n bosibl na fydd pob cais yn mynd ymlaen i gael asesiad llawn. Bydd y penderfyniad hwn yn seiliedig ar ba mor agos y mae’r cais yn cyd-fynd â meini prawf y rhaglen a nodir uchod. Os penderfynwn beidio â symud eich cais ymlaen i’r broses asesu llawn, mae’n bosibl y byddwch yn clywed gennym cyn y dyddiad a nodir uchod. Fel gydag unrhyw raglen grantiau, nid yw cyflwyno cais yn gwarantu y bydd cyllid yn cael ei ddyfarnu.

Monitro a gwerthuso 

Bydd disgwyl i sefydliadau sy’n derbyn cyllid drwy Gronfa Budd Cymunedol Liverpool Bay CCS Cyfyngedig arddangos sut y defnyddiwyd y grant a’r gwahaniaeth y mae wedi’i wneud i’w cymuned.   

Bydd yn ofynnol i ymgeiswyr llwyddiannus gyflwyno adroddiad ar ddiwedd y grant ar ôl cwblhau eu prosiect. Bydd hyn yn cynnwys yr hyn a ganlyn: 

• crynodeb o’r gweithgareddau a gyflawnwyd; 
• y canlyniadau a gyflawnwyd a’r gwahaniaeth a wnaed i’r buddiolwyr; 
• astudiaethau achos, ffotograffau neu enghreifftiau eraill sy’n arddangos effaith y prosiect (lle y bo’n briodol a gyda’r caniatâd angenrheidiol); 
• manylion y gwariant gwirioneddol yn erbyn y gyllideb a gytunwyd ar gyfer y prosiect. 

Gallai’r Sefydliadau Cymunedol drefnu ymweliadau hefyd i brosiectau a ariennir yn ystod cyfnod y grant i ddeall sut y mae prosiectau’n mynd rhagddynt ac i ddathlu cyflawniadau sefydliadau a ariennir. Bydd gwybodaeth monitro a gwerthuso yn helpu Liverpool Bay CCS Cyfyngedig a’r Sefydliadau Cymunedol i ddeall effaith ar y cyd y rhaglenni, rhannu’r hyn a ddysgwyd ac arddangos gwerth buddsoddi mewn cymunedau lleol.